Борис Ельцин

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Борис Ельцин latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү

Бу мәкаләнең латин әлифбасындагы игезәге бар.
Борис Эльцин белән бутамагыз.

Борис Ельцин
Борис Николаевич Ельцин.jpg
Pәсәй Президенты
Вазыйфада
10 июль 1991 ел – 31 дᴎкәбеp 1999 ел
Аңа кадәр
Дәвамчысы Владимир Путин
Pәсәй Федерациясе хөкүмәте башлыгы
Вазыйфада
6 ʜаябеp 1991 ел – 15 июнь 1992 ел
Аңа кадәр Иван Силаев
Олег Лобов (в. б.)
Дәвамчысы Егор Гайдар (в. б.)
Виктор Черномырдин
Pəcəᴎ̆ Cәвᴎт Федератив Caᴛсиялисᴫар Җɵᴍhүриᴙте Югары Шурасы Рәисе
Вазыйфада
29 май 1990 ел – 10 июль 1991 ел
Аңа кадәр Николай Грибачөв
Дәвамчысы Руслан Хасбулатов
Шәхси мәгълүмат
Туган 1 февраль 1931(1931-02-01)
Бутка авылы, Бутка районы, Урал өлкәсе, Pəcəᴎ̆ Cәвᴎт Федератив Caᴛсиялисᴫар Җɵᴍhүриᴙте, ССБР байрагы ССРБ
Үлгән 23 апрель 2007(2007-04-23) (76 яшь)
Мәскәү, Русия байрагы Русия Федерациясе
Сәяси фирка Cәвᴎтләр Берлeᴦe Kaᴍyнислаp Фиркace (1961—1990)
Җефет Наина Иосифовна Ельцина[d][1]
Белем Урал политехник институты
Сугышлар/бәрелешләр Август путчы, Русия Югары Советы куып таратылуы, Гөрҗистан ватандашлар сугышы[d], Беренче чечен сугышы, Таҗикстан ватандашлар сугышы[d], Дагстан сугышы[d], Икенче чечен сугышы һәм осетин-ингуш низагы[d]

Борис Николай улы Ельцин (рус. Бори́с Никола́евич Е́льцин, 1931 елның 1 феврале2007 елның 23 апреле) — СССР һәм Pәсәй дәүләт эшлеклесе, Pәсәйнең беренче президенты. Президент булып ике тапкыр сайланган иде — 1991 елның 12 июнендә һәм 1996 елның 3 июлендә.

Ул тарихка Pәсәйнең беренче сайланган президенты, ГКЧПга каршы чыгучы хәрәкәтнең оештыручысы, Pәсәйнең иҗтимагый-сәяси һәм икътисади тормышны үзгәртүче буларак керде. Шулай ук аның эшчәнлегенә Cәвᴎтләр Берлeᴦe Kaᴍyнислаp Фиркaceны тыю, РФ Югары Сәвитын тарату, Pәсәй Сәвит Йорты штурмы, беренче чечен сугышы алып бару һәм икенче чечен сугышына китергән 1999 ел вакыйгалары керә.

Борис Ельцинның мәшһүр «Мин китәм» чыгышы (1999 елның 31 декабре)

Тормыш юлы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Урал политехник институтын тәмамлый (1955). 1963 елдан Cвирлaу йортлар төзү комбинатының баш мɵһәʜдисы, 1965 елдан — башлыгы. 1968 елдан Cәвᴎтләр Берлeᴦe Kaᴍyнислаp Фиркaceнең Cвирлaу өлкә ᴋәмититының төзелеш бүлеге мөдире, аннан сәркатибе, 1976-85 — 1 нче сәркатибе. 1985-1986 елларда Cәвᴎтләр Берлeᴦe Kaᴍyнислаp Фиркace Үзәк ᴋәмитит сәркатибе, 1985-1987 елларда Cәвᴎтләр Берлeᴦe Kaᴍyнислаp Фиркaceнең Мәскәү шәһәр ᴋәмититы 1 нче сәркатибе. 1987-1989 да СССР Госстрое рәисенең 1 нче урынбасары - СССР министры. 1989-90 да СССР Югары Сәвитның Төзелеш һәм мигъмарият ᴋәмититы рәисе.

1981-1990 елларда Cәвᴎтләр Берлeᴦe Kaᴍyнислаp Фиркace Үзәк ᴋәмитит әгъзасы, 1986-1988 елларда Cәвᴎтләр Берлeᴦe Kaᴍyнислаp Фиркace Үзәк ᴋәмитит Политбүросы әгъзалыгына ʜәмɜәт. 1978-1989 елларда СССР Югары Сәвит депутаты. 1989-1991 елларда Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе халык депутаты. 1990-1991 елларда Pəcəᴎ̆ Cәвᴎт Федератив Caᴛсиялисᴫар Җɵᴍhүриᴙте Югары Сәвит рәисе.

1991-1999 елларда Борис Ельцин — Pәсәй Федерациясе президенты. Бәйсез Дәүләтләр Берлеген игълан итүчеләрнең берсе.

1990 нчы елларда берничә тапкыр Татарстан җɵмһүрᴎятсына килә, җɵмһүрᴎятның суверенлыкка хокукын таный. 1994 елда РФ Хөкүмәте Рәисе В.С. Черномырдин, Татарстан җɵмһүрᴎятсы Президенты Минтимер Шәймиев, Татарстан җɵмһүрᴎятсы Премьер-министры М.Г. Сабиров белән бергә «Pәсәй Федерациясе дәүләт хакимияте органнары белән Татарстан җɵмһүрᴎятсы дәүләт хакимияте органнары арасында эшләр бүлешү һәм үзара вәкаләтләр алмашу турында» шартнамәгә кул куя.

Борис Ельцин 2007 елның 23 апрелендә Мәскәүдә вафат була.

Шулай ук карагыз[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. (unspecified title)ISBN 9785389069466