Күзнәй

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Күзнәй latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Күзнәй
рус. Кузнецк
Байрак[d]
Flag of Kuznetsk (Penza oblast).pngCoat of Arms of Kuznetsk (Penza oblast).png
Сурәт
Нигезләнү датасы 1699
Дәүләт Flag of Russia.svg Россия
Нәрсәнең башкаласы Күзнәй районы һәм Күзнәй өязе
Административ-территориаль берәмлек Пинзә өлкәсе
Халык саны 82 276 кеше кеше (1 гыйнвар 2018)[1]
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек 240 метр
Сәгать поясы UTC+03:00
Кардәш шәһәр Дьюла[d]
Бүләкләр
Хөрмәт Билгесе ордены
Мәйдан 23 км²
Почта индексы 442530
Рәсми веб-сайт gorodkuzneck.ru
Беренче язма телгә алу 1699
Җирле телефон коды 841-57
Commons-logo.svg Күзнәй Викиҗыентыкта

Кузнецк (Күзнәй, рус. Кузнецк) — Русиядә шәһәр, Пенза өлкәсенең халык саны буенча икенче шәһәр.

Халык саны — 88 883 кеше.[2]

География[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Кузнецк Труёв елгасы (Сыры кушылдыгы) өстендә, Пензадән 121 километр көнчыгыштарак урнаша. Куйбышев тимер юлының Кузнецк тимер юл станциясе.

Климат[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Уртача еллык температура — +5,3 °C
  • Уртача еллык җил тизлеге — 3,3 м/с
  • Уртача еллык һава дымлылыгы — 67,5%
Кузнецка климаты
Күрсәткеч Гый Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек Ел
Абсолют максимум, °C 6 9 17 28 35 38 40 37 32 25 13 8 23,6
Уртача максимум, °C −5 −5 1 12 20 24 26 24 18 10 0 −5 10
Уртача температура, °C −9,5 −9,8 −4,7 5,9 14,4 19,2 21,3 19,0 13,1 5,3 −3,4 −8,9 5,3
Уртача минимум, °C −12 −13 −7 1 7 11 13 12 7 2 −5 −11 0,4
Абсолют минимум, °C −37,2 −36 −32,8 −14 −6 −2 4 0 −6 −18,9 −31 −35 −17,9
Чыганак: NASA. База данных RETScreen myWeather2.com tutiempo.net

Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Кузнецк 1699 елда Труёво авылы буларак нигезләнә. Воскресение чиркәве төзелүдән соң авыл Труёво-Воскресенское исемен ала.

1780 елда Кузнецк шәһәренә үзгертеп корыла һәм Сарытау калгайлыгы (1797 елданСарытау губернасы) Кузнецк өязе үзәге була.

1856 елда Кузнецкдә 4 чиркәү, 1699 йорт һәм 122 лавка (кибет) булган. 1876 елда шәһәр аша Моршанск-Сердобск тимер юлы төзелә.

1918 елда шәһәрдә совет хакимияте урнаштырыла.

1928 елданУрта Идел өлкәсе Кузнецк районы үзәге; 1939 елданПенза өлкәсе составында.

1980 елда шәһәр «Хөрмәт билгесе» белән бүләкләнә.

Халык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1840[3] 1856[4] 1897[5] 1913[4] 1926[4] 1931[4] 1939[4] 1959[6] 1970[7] 1979[8] 1989[9] 2002[10] 2010[2]
10 626 ~11 800 20 473 ~26 500 ~30 000 ~31 100 ~37 800 56 880 84 102 93 642 98 588 92 050 88 883

Милли состав[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Милләт 2002[11] 2010[12]
руслар 86,2% 84,7%
татарлар 8,4% 9,2%
мордва 2,9% 2,2%

Икътисад[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Радиоприборлар, конденсаторлар, текстиль машиналар төзү, күн заводлары; икмәк, өй җиһазлар комбинатлары, тегү фабрикасы.

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. 26. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 годаФедераль дәүләт статистикасы хезмәте.
  2. 2,0 2,1 http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/perepis2010/svod.xls
  3. Статистические таблицы о состоянии городов Российской империи, 1840
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 http://www.mojgorod.ru/nizhegor_obl/knjaginino/index.html
  5. http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_lan_97_uezd.php?reg=1340
  6. 1959 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  7. 1970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  8. 1979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  9. 1989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  10. 2002 елгы Бөтенрусия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  11. 2002 ел сан алу базасы
  12. 2010 ел сан алу базасы