Минзәлә

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Минзәлә
Минзәлә (Русия)
Минзәлә
Минзәлә (Татарстан)
Минзәлә
Герб
Герб
Ил Русия
Республика Татарстан
Муниципаль район Минзәлә районы
Координатлар 55°43′00″ т. к. 53°05′00″ кч. о.HGЯO
Нигезләнгән 1584
Мәркәз биеклеге 90 м
Рәсми тел [[рус теле, татар теле]]
Халык саны 16 474[1] кеше
Сәгать кушагы UTC+3
Телефон коды +7 85555
Рәсми сайт menzelinsk.ru

Минзәлә (лат. тат. Minzǝlǝ, рус. Мензелинск) — Татарстан Республикасы Минзәлә районының үзәге, Казаннан көнчыгышка таба 292 км урнашкан. Кама буенда, Минзәлә елгасының түбән ярында, Түгәрәк Күл тимер юл станциясеннән 65 км көнчыгышка таба Әгерҗе-Акбаш линиясендә урнашкан. Аэропорт. Яр ЧаллыУфа автомобиль юлы.

Халык саны — 16 474 кеше.[1]

Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Минзәләдә М. Җәлилгә куелган бюст

Шәһәргә 15841586 елларда татар-башкортка каршы сугышырга ныгытма буларак нигез салынган. 1781 елда Уфа губернасының өяз шәһәре статусын ала.

Халык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1840[2] 1866[3] 1897[4] 1913[5] 1926[5] 1939[5] 1959[6] 1970[7] 1979[8] 1989[9] 2002[10] 2010[1]
5 566 4 940 7 552 ~10 100 ~7 500 ~10 900 11 810 15 868 16 683 15 223 16 730 16 474

Төп милләтләр:

Сәнәгәть[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Минзәлә – җирле чималны эшкәртүче ширкәтләре булган авыл хуҗалыгы районы үзәге.

  • "Хуҗәмәт ремонт-механик заводы" ААҖ
  • Минзәлә аракы-ликер заводы
  • Минзәлә май-сыр комбинаты
  • "Минзәлә икмәк заводы" ААҖ
  • "Минзәлә урман хуҗалыгы" ФДУ

Авыл хуҗалыгы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Язгы бодай, арыш, арпа, солы, карабодай, борчак, тары үстерелә. Терлекчелекнең төп тармаклары: ит, сөт җитештерү, дуңгызчылык.

Мәдәният[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Мәдәни мирас объектлары[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Мәгълүмат чаралары[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Мәгариф[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Дин[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Ислам[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Православие[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Муса Җәлил Минзәләдә[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

М. Җәлилнең Минзәләгә багышланган китабы

Татар шагыйре Муса Җәлил, Бөек Ватан сугышы башлангач, үз теләге белән сугышка җибәрүләрен сорый. 1941 елда Минзәлә шәһәренә вакытлыча күчерелгән Мәскәү хәрби-сәяси укуханәсенең сәяси җитәкчеләр (политруклар) составын әзерләүче кыска сроклы курсларында укып, «өлкән политрук» дәрәҗәсе ала. Минзәлә шәһәрендә 1941 елның ноябрь, декабрь айларында була. Шәһәргә багышлап язылган шигырьләре аерым китап булып нәшер ителгән.

Танылган шәхесләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Моны да карагыз[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. 1,0 1,1 1,2 http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/perepis2010/svod.xls
  2. Статистические таблицы о состоянии городов Российской империи, 1840
  3. Уфа губернасы торак урыннары исемлеге, 1866
  4. http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_lan_97_uezd.php?reg=1595
  5. 5,0 5,1 5,2 http://www.mojgorod.ru/r_tatarstan/menzelisnsk/index.html
  6. 1959 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  7. 1970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  8. 1979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  9. 1989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  10. 2002 елгы Бөтенрусия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны

Сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

http://www.tatmedia.com/tat/region/156