Норлат

Норлат
Норлат
Байрак	Илтамга
Нигезләнү датасы	1905
Рәсми тел	татар теле һәм рус теле
Дәүләт	Россия
Нәрсәнең башкаласы	Норлат районы һәм Городское поселение город Нурлат[d]
Административ-территориаль берәмлек	Норлат районы
Диңгез, күл яки елга эчендә яки янында урнашуы	Кондырча
Халык саны	33 990 (2021)
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек	150 метр
Кардәш шәһәр	Чадыр-Лунга[d]
Мәйдан	15 км²
Почта индексы	423040
Беренче язма телгә алу	1931
Җирле телефон коды	84345
	Норлат Викиҗыентыкта

Норлат яки Нурлат^[3] (лат. тат. Norlat, рус. Нурлат) — Татарстанның көньягында урнашкан, республика буйсынуындагы (1997) шәһәр, Нурлат районы үзәге (1930). Халык саны — 32 600 кеше (2010).^[4]

География

Шәһәр Кондырча елгасында Казаннан 224 км ераклыкта урнашкан. Сембер — Уфа тимер юлы өстендәге станция. Мәйдан — 15,2 км².


Чабаксар ~ 395 км Түбән Новгород ~ 636 км	Казан ~ 237 км Чистай ~ 123 км	Түбән Кама ~ 188 км Яр Чаллы ~ 222 км
Сембер ~ 222 км Мәләкәс ~ 137 км Мәскәү ~ 1055 км	Җилләр розасы	Уфа ~ 426 км Бөгелмә ~ 200 км
Сызран ~ 309 км Тамбов ~ 804 км	Самар ~ 182 км Тольятти ~ 219 км	Ырынбур ~ 559 км Магнитогорски ~ 757 км

Тарих

1909 елда нигез салына. 1938 елдан эшчеләр поселогы. 1961 елдан шәһәр.

Халык

1939^[5]	1959^[6]	1970^[7]	1979^[8]	1989^[9]	2002^[10]	2010^[4]
~4 500	12 726	17 533	18 552	23 507	32 527	32 600

Төп милләтләр:

1989 елгы җанисәп буенча: татарлар — 40,7%, руслар — 37,5 %, чуашлар — 19,9 %
2002 елгы җанисәп буенча: татарлар — 58,8%, руслар — 20,7%, чуашлар — 19,0%
2010 елгы җанисәп буенча: татарлар — 59,1%, руслар — 24,0%, чуашлар — 15,3%.

2020 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча биредә 33990 кеше яши^[11], шул исәптән: татарлар — 56,95%, урыслар — 25,59%, чуашлар — 15,32%, башка халыклар — 1,34%, милләтен күрсәтмәүчеләр — 0,80%^[11].

Икътисад

Нефть чыгару сәнәгате («Нурлатнефть»), ремонт-механика заводы, төзелеш материаллары комбинаты, азык-төлек сәнәгате тармаклары бар. Урман хуҗалыгы.

Мәгариф

Норлат аграр техникумы
6 урта мәктәп һәм 1 башлангыч мәктәп, М.Е. Сергеев исемендәге гимназия
«Доверие» психолог-логопед ярдәме үзәге, сәламәтлекләре чикле балалар өчен мәктәп-интернат
Балалар иҗаты үзәге, сәнгать мәктәбе, Г. Хөсәенов ис. спорт мәктәбе, алкалы хоккей буенча спорт мәктәбе

Мәдәният

Шәхесләр

Дамир Ишкинеев (1967), Норлат муниципаль районы башлыгы, техник фәннәр кандидаты.
Рузил Миңнекәев (1999), театр, кино һәм телевидение актеры.

Искәрмәләр

Сылтамалар

Шәһәр сайты

[_1202f45f179aefd7-1] ОКТМО
https://wikidata.org/wiki/Track:P764https://wikidata.org/wiki/Track:Q4330203

[_7b3496f5f3a187b3-2] Итоги Всероссийской переписи населения 2020 года (по состоянию на 1 октября 2021 года)
https://wikidata.org/wiki/Track:Q126684906

[3] ttps://nurlat.tatarstan.ru/tat/

[гкс-4] 1 2 архив күчермәсе, archived from the original on 2011-06-27, retrieved 2013-05-25

[5] ttp://www.mojgorod.ru/r_tatarstan/nurlat/index.html

[6] 1959 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны

[7] 1970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны

[8] 1979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны

[9] 1989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны

[10] 2002 елгы Бөтенроссия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны

[16t-11] 1 2 Дәүләт статистикасы Федераль хезмәтенең Татарстан Республикасы буенча территориаль органы.

[B1-12] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 бу торак пунктта яшәүче татарлар саны ясалма рәвештә киметелгән булырга мөмкин

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[1]

к б ү Татарлар саны буенча Русия торак пунктлары
> 100 мең кеше	Казан • Уфа^[1] • Яр Чаллы • Мәскәү • Түбән Кама
> 50 мең кеше	Әлмәт • Стәрлетамак^[1] • Сембер • Ижау • Чиләбе
> 25 мең кеше	Екатиринбур • Октябрьски^[1] • Ырынбур • Нефтекама^[1] • Самар • Яшел Үзән • Пирем • Азнакай • Салават^[1] • Туймазы^[1] • Петербург • Төмән • Әстерхан • Алабуга • Бөгелмә • Тольятти • Лениногорски
> 10 мең кеше	Түбән Варта • Зәй • Чистай • Магнитогорски • Омск • Дүртөйле^[1] • Норлат • Арча • Соргыт • Тубыл • Баулы Саранск • Мәләкәс • Буа • Сарытау • Бәләбәй^[1] • Кукмара • Нижгар • Нефтеюганск • Чишмә^[1] • Пенза • Җәлил • Менделеевск • Әгерҗе • Зылатаус • Мамадыш
> 5 мең кеше	Йошкар-Ола • Волгоград • Новосибирск • Ишембай^[1] • Красноярск • Мәләвез^[1] • Актаныш • Урта Әләзән • Орски • Сызран • Сарапул • Минзәлә • Күзнәй • Яңавыл^[1] • Тум • Первоуральск • Күмертау^[1] • Учалы^[1] • Агыйдел • Байлар Сабасы • Чакмагыш^[1] • Ноябрьск • Прокопьевск • Түбән Мактама • Волжск • Балтач • Копейск • Бөре^[1] • Можга • Сарман • Мөслим • Бүздәк • Кама Аланы • Кемерово • Раевский^[1] • Түбән Тагил • Нократ Аланы • Урыссу • Дзержинск • Толбазы^[1] • Бакалы^[1] • Чаткы • Белорет • Актүбә • Биектау • Өркет • Троицк • Иске Кулаткы • Шыгырдан • Когалым • Приютово^[1] • Балык Бистәсе • Шәмәрдән • Яңа Уренгой • Ростов-на-Дону • Благовещен^[1] • Васильево • Югары Пышма • Богырыслан
Моны да карагыз: Татарлар саны буенча Балтыйк буе илләре, Украина, Казакъстан торак пунктлары 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 бу торак пунктта яшәүче татарлар саны ясалма рәвештә киметелгән булырга мөмкин