Куергазы районы

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Куергазы районы latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Куергазы районы
Куергазы районы
Куюргазинский район
Герб
Coat of Arms of Kuyurgaza rayon (Bashkortostan).png
Байрак
Flag of Kuyurgaza rayon (Bashkortostan).png
Төбәк

Башкортстан

Административ үзәк

Ермолаево

Нигезләү датасы

1931 ел

Башлык

Котлыәхмәтов Әхәт

Халык саны (2010)

25 128

Мәйдан

2370 км²

Куергазы районы харитада

Сәгать поясы

+6

http://kuyrgaza.tukaeva.ru

Куергазы районы (рус. Куюргазинский район) — Башкортстанга керүче муниципаль район. Административ үзәге — Ермолаево авылы – Уфадан 243 км ераклыкта урнашкан. Якындагы тимер юл станциясе – Стәрлетамакта. Куергазы башкорт теленнән тәрҗемә иткәндә “елга башы” дигәнне аңлата.

Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1935 елның 31 гыйнварыннан үзаллы Куергазы районы 1952 елда Стәрлетамак өлкәсе, 1962 елдан Мәләвез районына керә. 1965 елдан Күмертау районы (үзәге шул исемне йөртүче шәһәр) булып исемләнә. 1992 елда БР Югары Советы Президиумы Указы белән Куергазы районы дип исемләнә башлый (үзәге — Ермолаево эшчеләр поселогы). Үзаллылык алу торак төзелешен киңәйтергә, юлларны асфальтлаштырырга һәм ремонтларга, торак пунктларга газ кертергә мөмкинлек бирде.

География[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Куергазы районы Башкортстанның көньягында урнашкан, аны хаклы рәвештә республиканың көньяк капкасы, дип йөртәләр. Ул Федоровка, Мәләвез, Күгәрчен районнары һәм Ырынбур өлкәсе белән чиктәш. Мәйданы 2238 км² тәшкил итә (авыл хуҗалыгы җирләре – 134,6 мең).

Халык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Район территориясендә Күмертау шәһәре, Маячный бистәсе, 84 авыл урнашкан. Иң зурлары: Айчуак, Яңа Мораптал, Якшымбәт.

Демография[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Халык саны
1939[1] 1959[2] 1970[3] 1979[4] 1989[5] 2002[6] 2010[7]
44 998 36 134 35 297 31 733 28 236 29 344 25 125

Район җирендә туган танылган кешеләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Икътисад[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Транспорт[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Икътисад[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Агросәнәгать комплексы район икътисадының мөһим өлешен алып тора. Тоташ республикадагы кебек үк, заман үзгәрешләре аны да урап узмады. Районда 12 авыл хуҗалыгы җитештерү кооперативы исәпләнә. Җаваплылыгы чикләнгән өч җәмгыять авыл хуҗалыгы продукциясе җитештерү һәм эшкәртү белән шөгыльләнә. Үсемлекчелек продукциясенең төп өлешен ашлык һәм мал азыгы культуралары, шикәр чөгендере, көнбагыш, бәрәңге, яшелчә-җимешләр тәшкил итә. көнбагыш җитештерү буенча район республикада иң алдынгыларның берсе. Киров исемендәге, “Искра”, “Ватан” кооперативлары, җаваплылыгы чикләнгән “Заборьев-Агро” җәмгыяте районны (җирле инвестор) социаль-икътисади үстерүгә зур өлеш кертә. терлекчелектә малларның баш санын, ит һәм сөт җитештерүне арттыру буенча зур эш алып барыла.

Мәгариф[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Матбугат[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Чыганаклар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. ССҖБ җанисәбе (1939)
  2. ССҖБ җанисәбе (1959)
  3. ССҖБ җанисәбе (1970)
  4. ССҖБ җанисәбе (1979)
  5. ССҖБ җанисәбе (1989)
  6. Бөтенрусия җанисәбе (2002)
  7. Бөтенрусия халык санын алу, 2010