Мисыр

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Мисыр latin yazuında])
(Misır битеннән юнәлтелде)
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Мисыр
Flag of Egypt.svg
Байрак
Coat of arms of Egypt (Official).svg
Илтамга
Башкала Каһирә
Халык саны 94 798 827 (28 март 2017, ҖанисәпEdit this on Wikidata
Нигезләнгән 3150 до н. э., 28 февраль 1922 Edit this on Wikidata
Сәгать кушагы UTC+02:00
Рәсми тел гарәп теле
Җәгърафия
Мәйдан 1,010,407.87 дүрткел киламитер
Координатлар 27°N 29°E Edit this on Wikidata
Сәясәт
Дәүләт башлыгы исеме Мисыр президенты
Дәүләт башлыгы Габделфәттах әс-Сиси
Хөкүмәт башлыгы Мостафа Мәдбули
Икътисад
ТЭП 235 369 миллион АКШ дуллыры (2017) Edit this on Wikidata
Кеше башына ТЭП 650 АКШ дуллыры (1983), 695 АКШ дуллыры (1984), 777 АКШ дуллыры (1985), 799 АКШ дуллыры (1986), 762 АКШ дуллыры (1987), 641 АКШ дуллыры (1988), 709 АКШ дуллыры (1989), 748 АКШ дуллыры (1990), 636 АКШ дуллыры (1991), 697 АКШ дуллыры (1992), 760 АКШ дуллыры (1993), 830 АКШ дуллыры (1994), 944 АКШ дуллыры (1995), 1041 АКШ дуллыры (1996), 1185 АКШ дуллыры (1997), 1258 АКШ дуллыры (1998), 1321 АКШ дуллыры (1999), 1428 АКШ дуллыры (2000), 1370 АКШ дуллыры (2001), 1210 АКШ дуллыры (2002), 1120 АКШ дуллыры (2003), 1045 АКШ дуллыры (2004), 1168 АКШ дуллыры (2005), 1375 АКШ дуллыры (2006), 1640 АКШ дуллыры (2007), 2011 АКШ дуллыры (2008), 2291 АКШ дуллыры (2009), 2602 АКШ дуллыры (2010), 2747 АКШ дуллыры (2011), 3181 АКШ дуллыры (2012), 3213 АКШ дуллыры (2013), 3327 АКШ дуллыры (2014), 3547 АКШ дуллыры (2015), 3479 АКШ дуллыры (2016), 2412 АКШ дуллыры (2017), 160 АКШ дуллыры (1965), 166 АКШ дуллыры (1966), 172 АКШ дуллыры (1967), 177 АКШ дуллыры (1968), 190 АКШ дуллыры (1969), 229 АКШ дуллыры (1970), 240 АКШ дуллыры (1971), 253 АКШ дуллыры (1972), 269 АКШ дуллыры (1973), 240 АКШ дуллыры (1974), 296 АКШ дуллыры (1975), 332 АКШ дуллыры (1976), 351 АКШ дуллыры (1977), 352 АКШ дуллыры (1978), 418 АКШ дуллыры (1979), 519 АКШ дуллыры (1980), 489 АКШ дуллыры (1981), 596 АКШ дуллыры (1982) Edit this on Wikidata
Акча берәмлеге Мисыр фунты
Инфеләсә 14.0% (2016)
Туу күрсәткече 3.338 (2014)[1]
КПҮИ 0.546 (1990)[2][3]
Яшәү озынлыгы 71.484 ел (2016)[4]
Башка мәгълүмат
Ярдәм телефоннары
  • 122 (пүлисә)[5]
  • 123 (ашыгыч тыйб ярдәме)[5]
  • 180 (янгын сакчылары)[5]
  • Электр аергычы төре Europlug,[6] Schuko[6]
    Автомобил хәрәкәте ягы уң[7]
    Челтәр көчәнеше 220 вольт
    Телефон коды +20
    ISO 3166-1 коды EG
    ХОК коды EGY
    Интернет домены .eg, مصر.

    Мисы́р (гарәп. مصر‎‎‎ – Миср, мәсри مصرМаср), рәсми атама Гарә́б Мисы́р Җөмһүрияте́ (гарәп. جمهورية مصر العربية‎‎‎ – Җүмһүрийәт Миср әл-Гарәбиййә, мәсри جمهورية مصر العربية – Гумхурийет Маср эль-Арабийя) – төньяк-көнчыгыш Африкада һәм Синай ярымутравында урнашкан дәүләт. Исраил, Фәлистыйн, Судан һәм Ливия белән чиктәш. Төньякта Урта диңгез белән, ә көнчыгышта Кызыл диңгез белән юыла.

    Җәгърафи мәгълүмат[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

    Иярчен фотосурәте

    Мисырның мәйданы — 1 001 450 км². Ләкин илнең климатик корылыгы аркасында, халык күбесенчә Нил елгасы буенча яши. Ягъни Мисыр халкының 99 проценты җирнең якынча 5,5 процентын гына куллана.

    Мысыр көнбатышта — Ливия, көньякта — Судан, төньяк-көнчыгышта Фәлестыйн һәм Исраил илләре белән чиктәш. Төньяктан ул Урта диңгез, көнчыгыштан — Кызыл диңгез сулары белән юыла. Согуд Гарәбстаны һәм Үрдүн белән Мысыр диңгез аша чиктәш.

    Мысыр урнашкан урын әһәмиятле геополитик роль уйный, чөнки ул Синай ярымутравы аша Африка һәм Азия күпере булып тора. Шулай ук Сүәеш каналы да Урта диңгез белән Һинд океанын тоташтыра.

    Мисырның бөтен җирләре аша дөньяның иң зур елгаларының берсе — Нил ага.

    Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

    Төп мәкалә: Борынгы Мисыр

    Мисыр дәүләт һимны[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

    Next.svg Төп мәкалә: Мисыр һимны‎

    Халык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

    Төп мәкалә: Мисыр халкы
    Мисыр демографиясе

    2011 ел фаразларына күрә Мисырда 80 миллион 800 меңнән артык кеше яши. Бу күрсәткеч белән ил дөньяда 16 нчы урында тора. Ел саен халык саны 2 %-ка арта.

    Уртача гомер озынлыгына килгәндә, ир кешеләрдә бу күрсәткеч — 69,8 ел, хатын-кызларда — 75,1 ел.

    Милли состав: гарәпләр — 98 %, калган халыкны нубиялеләр, бәрбәрләр һ. б. халыклар тәшкил итә.

    Халыкның 90 % — мөселманнар (сөнниләр), 9 % — христианнар (коптлар).

    2005 ел мәгълүматларына караганда ирләрнең 83 %-ы белемле булса, хатын-кызларның 59 %-ы — белемле.

    Халыкның 43 %-ы шәһәрләрдә яши. Иң Эре шәһәрләр — Каһирә, Александрия, Гиза, Шубра әл-Һәйма, Порт-Сәид, Сүәеш.

    Шулай ук кара[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

    Сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]


    1. http://data.uis.unesco.org/index.aspx?queryid=239; Институт статистики ЮНЕСКО.
    2. http://hdr.undp.org/en/countries/profiles/EGY.
    3. http://hdr.undp.org/en/data; Отчёт о развитии человечества.
    4. http://data.uis.unesco.org/Index.aspx?DataSetCode=DEMO_DS; Институт статистики ЮНЕСКО.
    5. 5,0 5,1 5,2 "International Numbering Resources Database"; подзаголовок: ITU-T E.129 National-only numbers linked with emergency services and other services of social value; тикшерү датасы: 8 июль 2016; мөхәррир: Халыкара иликтер элемтәсе береге.
    6. 6,0 6,1 "World Plugs"; тикшерү датасы: 10 июнь 2016; мөхәррир: Халыкара иликтер тихникасы кәмисиясе.
    7. http://chartsbin.com/view/edr.