Таһир Балтачиев

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Таһир Балтачиев latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Таһир Балтачиев
Тахир Балтачеев
Туган телдә исем Таһир Вәли улы Балтачиев
Туган 18 сентябрь 1924(1924-09-18)
Ленинград
Үлгән 9 август 1997(1997-08-09) (72 яшь)
Питырбур
Милләт татар
Ватандашлыгы ССРБFlag of the Soviet Union.svg ССРБ
РусияFlag of Russia.svg Русия
Һөнәре балет артисты, педагог

Таһир Балтачиев (Таһир Вәли улы Балтачиев) — балет артисты, педагог. БАССР атказанган артисты (1957), РСФСР (1988) һәм ТАССР (1965) атказанган сәнгать эшлеклесе . Ленинград хореография укуханәсе (хәзер А.Я. Ваганова исемендәге Рус балет академиясе) укытучысы. Балет биючесе, педагог Нәгыймә Балтачиеваның бертуган энесе.

Тәрҗемәи хәле[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Т. Балтачиев (с) «Күк күкрәве сукмагыннан» (К. Караев) балетында

1924 елның 18 сентябрендә Ленинградта туган. Ленинград хореография укуханәсен (А. Лопухов, А. Писарев сыйныфы) тәмамлаган (1944).

Хезмәт юлы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • 1942-1965 Ленинградның Мария театры (Киров театры) солисты.
  • 1952 елдан Ленинград хореография укуханәсендә характерлы бию укытучысы.
  • 1959-1997 Мария театры труппасы репетиторы.

Иҗаты[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Милли биюләр остасы буларак, аларга гына хас пластиканы, кул ишарәсен, гәүдә торышын үтә төгәллек белән күрсәтә алган. Ленинград хореография укуханәсендә характерлы биюләргә өйрәткән шәкертләре арасында — Г. Комлева, Г. Покрышкина, Я. Кукс, П. Бодрова, Н. Груздева, О. Соколов. Драма театрларында спектакльләр һәм концертлар өчен дә биюләр куя.

Башкарган партияләре[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Беренче башкаручы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Төсле яшүсмер «Күк күкрәве сукмагыннан» (Тропою грома) К. Караев.
  • Шайтан «Шүрәле» Ф. Яруллин.
  • Этруск «Спартак» А. Хачатурян.

Башка партияләре[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Измаил «Гаянэ».
  • Галл «Спартак».
  • Яшь чегән «Таш чәчәк» (Каменный цветок).
  • Шляхтич «Тарас Бульба».
  • Ли Шанфу, негрлар биюе «Кызыл мәк» (Красный мак).
  • Шамакай, испан биюе «Щелкунчик».
  • Петр I гарәбе, рус биюе «Бакыр җайдак» (Медный всадник).

Куйган биюләре[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Испан, маҗар, поляк биюләре — «Аккош күле» (Лебединое озеро).
  • Һинд биюе — «Баядерка».
  • Сицилия биюе — «Отелло».
  • Фламенко — «Лауренсия».
  • Басклар биюе — «Париж ялкыны» (Пламя Парижа).
  • Краковяк, татар биюе — «Бакчасарай фонтаны».
  • Сарацин, маҗар биюе — «Раймонда».
  • Мазурка — «Көлгенә» (Золушка).
  • Рапсодия — «Бөкре ат» (Конек-Горбунок).

Фильмографиясе[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • «Совет балеты йолдызлары» («Гаянэ», «Бакчасарай фонтаны» өлешләрендә).
  • «Балет солисткасы» — Шаһзадә дусты.

Бүләкләре, мактаулы исемнәре[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • БАССР атказанган артисты (1957).
  • РСФСР атказанган сәнгать эшлеклесе (1988).
  • ТАССР атказанган сәнгать эшлеклесе (1965).

Кызыклы факт[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Фәрит Яруллинның «Шүрәле» балетында Шайтан партиясен беренче башкаручы (1950).

Чыганаклар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. Татарский энциклопедический словарь. Казан: Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 1998.
  2. Балет: энциклопедия (баш мөхәррире Ю. Н. Григорович). Мәскәү: СЭ, 1981.
  3. Русский балет. Энциклопедия. Мәскәү: БРЭ, 1997.

Сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]