Эчтәлеккә күчү

Ризаэтдин Фәхретдин музее (Кичүчат)

54°50′32″ т. к. 52°04′41″ кч. о.HGЯO
Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Ризаэтдин Фәхретдин музее (Кичүчат) latin yazuında])
Ризаэтдин Фәхретдин музее
Нигезләнү датасы 25 май 1995[1]
Рәсем
Нигезләүче Сәмдүн Фәрхетдинов[1]
Җитәкче Диләрә Гыймранова[1]
Дәүләт  Россия Федерациясе
Административ-территориаль берәмлек Татарстан, Әлмәт районы һәм Кичүчат
Багышланган Ризаэтдин Фәхретдин[1]
Эш көннәре дүшәмбе, сишәмбе, чәршәмбе, пәнҗешәмбе, җомга һәм шимбә
Адрес 423422, Россия Федерациясе, Татарстан Республикасы, Әлмәт районы, Кичүчат авылы, Р. Фәхретдин ур., 1
E-mail mailto:gimranova.dilyara@yandex.ru[2]
Рәсми веб-сайт rizamuseum.su​(рус.)
Ачылу вакыты 08:00[d]
Ябылу вакыты 16:00[d]
Карта

[3]

Ризаэтдин Фәхретдин музее
Нигезләү датасы 1995
Урын 423422 ТР, Әлмәт районы,
Кичүчат, Р. Фәхретдин ур., 1
Директор Диләрә Габдлкави кызы Гыймранова
Сайт Р. Фәхретдин мемориаль музее

Ризаэтдин Фәхретдин мемориаль музее — Татарстанның Әлмәт районы Кичүчат авылында урнашкан муниципаль бюджеттагы мәдәният оешмасы (мемориаль музей). Музей күренекле татар галиме, мәгърифәтче, мөфти Ризаэтдин Фәхретдиннең (1859 — 1936) туган авылындагы йорты нигезендә ачылган һәм аның тормыш юлы белән таныштыра. Музей татар халкының рухи, тарихи-мәдәни мирасын саклау һәм пропагандалау үзәге булып тора. 2013 елның 23 июленнән — Әлмәт районы муниципаль бюджеты карамагындагы оешма.

Ризаэтдин Фәхретдин
Музей бинасы

1995 елның 25 маенда Әлмәт районының Кичүчат авылында, галимнең туган нигезендә Ризаэтдин Фәхретдин мемориаль музее ачыла. Музейны ачу тантанасында ТР президенты М. Ш. Шәймиев катнаша. Музейга нигез салучы – төбәк тарихчысы, фотограф Сәмдүн Җамалетдин улы Фәрхетдинов (1937), ТР атказанган мәдәният хезмәткәре (1995), Р. Төхфәтуллин исемендәге премия лауреаты (1998)[4].

Музей директорлары: 1994—2001 елларда — Гөлүсә Вәлиҗан кызы Хөснуллина, 2001 елдан—х. в. — Диләрә Габдлкави кызы Гыймранова. Музей ел дәвамында 10-12 меңгә якын кеше кабул итә.

1999 елда бинага янкорма төзелгән, экспонатлар яңартылган, 2006, 2009 елларда төзекләндерү эшләре үткәрелгән. 2018 елның 8 нобрендә Ризаэтдин Фәхретдин музеена яңа бина кирәклеге ТР Дәүләт Советының Мәгариф, мәдәният, фән һәм милли мәсьәләләр комитеты утырышында күтәрелде[5].

Авылның уртасында, Ризаэтдин Фәхретдин гаиләсенең туган нигезе урынында урнашкан музей бинасы агач бурадан ясалган. 131 квадрат метр мәйданлы музейда биш зал бар. 410 экспонат тәкъдим ителгән. Музей ишек төбендә Р. Фәхретдиннең әти-әнисе утырткан пар наратлар сакланган. Музей ишегалды төзекләндерелгән: агачлар һәм чәчәкләр утыртылган. Гомуми мәйданы 129,4 кв.м., экспозиция мәйданы - 100,3 кв.м. Төп фондта 2345 саклау берәмлеге һәм фәнни-ярдәмче фондта 2061 саклау берәмлеге исәпләнә (2015)[6].

Экспонатлар арасында — галимнең үзе исән чагында чыккан китаплары, Согуд Гарәбстаны әмире Бөтендөнья мөселманнар конгрессы (1926, Мәккә) вице-президенты Р. Фәхретдингә бүләк иткән поднос. Экспозициядә галимнең кулъязмалары сакланган шәхси сандыгы, хушбуй савыты, фотосурәтләр һәм Фәхретдиннәрнең гаилә архивы материаллары урын алган. 1908-1918 елларда Р. Фәхретдин мөхәррирлегендә нәшер ителгән һәм мөхәррирнең 700 дән артык мәкаләсе басылган «Шура» журналы төпләнмәсе күргәзмәгә куелган. Р. Фәхреддиннең 500 шәхесне эченә алган шәҗәрәсе күрсәтелә[7].

  • Ризаэтдин Фәхретдиннең тормыш юлы һәм эшчәнлеге
  • Р. Фәхретдин мирасы
  • Р. Фәхретдиннең балачагы һәм яшүсмер чоры узган урыннар буенча

Һәр елны музейда «Р. Фәхреддин укулары» үткәрелә, «Туганнарның кадерен белик» очрашуы уздырыла.

  1. Гаилә - кечкенә бер дәүләттер… Фәхретдиннәр гаиләсенең фотоальбомы (төзүче Д. Г. Гыймранова). Казан: Омега, 2014. ISBN 978-5-9904159-9-7
  2. Р. Фәхреддин музее (буклет).